Çocuklarda 3 Yaş ve 5 Yaş sendromları

Çocuklarda 3 Yaş ve 5 Yaş sendromları

Çocuğunuz bebeklik döneminden itibaren birçok değişim yaşar ve birçok süreç atlatır. Bu süreçlerden bazılarını yaşamak oldukça heyecanlı ve eğlenceli olurken bazıları anne babaları çok fazla endişelendirir. Örneğin, bebeğiniz ilk kelimesini söylediğinde ya da ilk adımını attığında çok mutlu olursunuz. Konuşma sürecinde oldukça heyecanlanır, ona kelimeler öğretmek ister ve bir sonraki kelimesini çok merak eder ve heyecanla beklersiniz. Bebeğiniz ilk adımını destek olmadan, tek başına atabildiğinde hissettiğiniz duygu tarifsizdir. Bu heyecanlı güzel anların, süreçlerin yanında bir de anne babayı endişelendiren, ne yapacağı konusunda kararsızlığa düşüren süreçler vardır. Bu yazımızda bahsedeceğimiz 3 yaş sendromu anne babayı endişelendiren dönemlerden birisidir.

3 Yaş Sendromu Nedir?

Çocuklarımız büyüdükçe gelişirler, öğrenirler. Aslında bu bahsedeceğimiz dönem ve sendrom tamamen çocuğunuzun kendini keşfetmesi, çevreyi tanımaya başlamasından dolayı yaşanan bir dönemdir. 3 yaş sendromunda çocuklar artık kendi kararlarını verebildiklerini fark ederler. Bir nevi erken ergenlik gibi görülen bu dönemde çocuklar her şeyi kendileri yapmak isterler. Örneğin giyineceklerinde sizin müdahil olmanıza karşı çıkarlar. Duruma, mevsime uygun olmayan giysiler giymek isteyebilirler ya da yemek yerken bambaşka bir şey yemek isteyebilirler ve hazırladığınız yemeğe karşı çıkabilirler. Bu davranışların sebebi çocuğunuzun artık bir şeyleri kendisinin yapabildiğinin farkına varmasıdır. Kendisini çevreye ispatlamak isteyen çocuk artık birçok şeyi tek başına yapmak ister, anne babadan duyacağı ‘hayır’ cevabına sert tepki gösterir, uyumak istemezler, hayal dünyaları bizden oldukça fazla geniş olduğundan yapmak istedikleri şeyler gerçek üstü olabilir. Ağlama nöbetleri, özellikle ‘hayır’ cevabından sonra oldukça fazla görülebilir.

Çocuğum 3 Yaş Sendromuna Girdi Ne Yapmalıyım?

Öncelikle çocuğunuzu iyi gözlemlemeli ve bu durumu yaşadığınızdan emin olmalısınız. Uyumak istemeyen, sürekli sorular soran, kendi kararlarının tamamını tek başına vermek isteyen çocuklarınız için davranışlarınıza normalden biraz daha fazla dikkat etmeniz gerekmektedir.

  • İlk ve en önemli kural sakin kalmaktır. Çocuğunuz ağlama nöbetleri geçiriyor olabilir, bir konuda ısrar ediyor olabilir fakat anne babanın bu durumda, bu anda sakin kalması gerekmektedir. Gelecekte çocuğunuzun sağlıklı bir yetişkin olmasını istiyor ve bunun için çabalıyorsanız bu süreçte sakin kalmalısınız. Karşılıklı bağırmak ya da inatlaşmak çocuğunuzun psikolojisini, aile ilişkilerinizi olumsuz bir noktaya sürükler.
  • Ona sevginizi gösterin. Çocuğunuz belli bir dönemden geçiyor. Anne baba olarak karşısında durmak ya da sürekli ona kızmak çocuğunuzu olumsuz etkileyecektir. 3 yaş sendromu boyunca çocuğunuza onu koşulsuz şartsız sevdiğinizi hissettirmelisiniz.
  • Çocuklarınız sorumluluk almak istiyor. Çocuklarınız için her şeyi siz yapmak istiyor ve onun zarar görmesini istemiyor olabilirsiniz fakat bu yaş döneminde çocuğunuza küçük sorumluluklar verin. Yemeği beraber yapın, odasını beraber toplayın gibi. Bu sorumluluklar çocuğunuzun istediği yetişkinlik ve bir şeyler yapmak isteme duygusunu tatmin edeceğinden oldukça faydalıdır.
  • Tek başına bir şeyler yapmasına izin verin. Bu giyinmek olabilir, odasını toplamak ya da dağıtmak olabilir. Çocuğunuz bu dönemde tek başına bir şeyler başarmak ister, buna izin vermelisiniz.
  • Çocuğunuza karşı tutarlı olun. Tutarlı olmak sadece hayır dediğiniz şeylerde hayır demeye devam etmek değil, onayladığınız ya da yapacağınıza söz verdiğiniz şeylerde de tutarlı olmalısınız. İzin verdiğiniz bir konuda ya da yapacağınızı söylediğiniz bir aktivitede sonradan vazgeçmeyin.
  • Çocuğunuzu aktivitelere yönlendirin. Bu dönemde çocuğunuzun enerjisi normalden daha fazla olacaktır. Bu yüzden arkadaş edinmesini ve arkadaşlarıyla hareket içeren aktiviteler yapmasını sağlayın. Sadece telefonla, televizyonla ilgilenmesine müsaade etmeyin ve buna alıştırmayın.
  • Açık iletişim kurun. Çocuğunuzun hangi kelimeleri anlayabildiğini iyi gözlemleyin. Bir durumu herhangi bir yetişkine anlatır gibi anlatmayın. Çocuğunuzun kelime kapasitesi oldukça azdır. Bunun bilincinde olarak kısa cümlelerle, anlayabileceği şekilde anlatın. Problem yaşadığınızda da bu çözüme başvurun. Sadece hayır demek yerine durumu, neden izin vermeyeceğinizi açıklayın.
  • Motive edin. Öneli bir konu da çocuğunuzu motive etmektir. Çocuğunuz iyi bir şey yaptığında onu takdir edin. Ödüllendirin. Bu pozitif geri dönüş çocuğunuzu olumlu anlamda çok fazla etkileyecektir.

 

5 Yaş Sendromu Nedir?

3 yaş sendromunun devamı olarak düşünebileceğimiz 5 yaş sendromu, çocukların 4-5 yaşlarında yaşadıkları bir dönemdir. Yine çocuklarımızın bir şeyleri keşfetmesi ve öğrenmeye başlamasıyla bağlantılı olarak yaşanan 5 yaş sendromu, 3 yaş sendromunun biraz daha ağır yaşanan durumudur diyebiliriz. 3 yaşında inatçı olan çocuklar, sürekli karşı çıkan, her şeyi kendisi yapmak isteyen, ağlama nöbetlerine giren, bu dönemde de bunları yaşamaya devam ederler. Fakat artık empati kurabilmektedirler. Karşısındaki kişinin ne düşündüğünü tahmin edebilirler. Bu yüzden durum biraz daha karmaşık bir hal alır. Çocuklarınız artık karşılaştıkları problemlere çözüm üretebilmekte, bunun üzerine düşünebilmektedirler. 5 yaşındaki çocuğunuz artık bir şeyleri öğrenmeye başlar bu durum da beraberinde sorular getirir. 3 yaş döneminde sık sık soru soran çocuğunuz artık daha fazla şey bilmek isteyecektir. Merak duyguları çok yüksek olan çocuklarınızın merakını tamamen gidermeniz gerekmektedir. Artık okul gibi sosyal ortamlara girmeye başlayan çocuklar eğer bu ortamlarda dilediği gibi davranamazlarsa mutsuz bireyler olarak yetişebilirler. Bunları engellemek tamamen anne babanın elindedir. 5 yaş sendromunda bir diğer önemli konu da erkeklerde testosteron salgılanmasıdır. Bu dönemde fazlaca salgılanan bu hormon çocuklarını saldırgan, hırçın, daha inatçı yapmaktadır. Buna bağlı olarak kız çocukları ve erkek çocukları cinsiyet farkını öğrenmeye başlar. Anne baba bu noktada çocuğun yanında olmalı ve anlayabileceği şekilde düzgün ve açık anlatmalıdır. Geçmişte olduğu gibi erkek çocuklarını erkek oldukları hakkında yüreklendirip, kız çocuklarının kız olmalarında utanmalarını sağlamak oldukça tehlikeli bir davranıştır.

Çocuğum 5 Yaş Sendromuna Girdi Ne Yapmalıyım?

Burada da öneli olan çocuğunuzla sağlıklı bir iletişim kurabilmenizdir. Çocuğunuza bağırmamalı onunla inatlaşmamalı, cezalar vererek çözüm beklememelisiniz. Bu davranışlar problemin büyümesine ve çözülmez bir hal almasına sebep olabilmektedir.

  • Çocuklarınıza basit kurallar koyun. Sert davranmayın. Koyduğunuz kuralları güzel bir dille anlatın, kendiniz yapın ve ona nasıl yapıldığını gösterin. Kurallara uymazsa sert tepki vermeyin.
  • Sakin kalın. 3 yaş sendromunda olduğu gibi bu dönemde e sakin kalmalı ve her şeyi sakinlikle çözmelisiniz. Artık büyüyen ve bazı şeylerin farkında olan bir çocuğunuz var. Ona sakin kalarak durumu anlatın. Kızmayın, bağırmayın, inatlaşmayın.
  • Çocuğunuzla ilgilenin. Çocuğunuza her zaman onun yanında olduğunuzu açıkça belli edin, söyleyin. Sevginizi gösterin.
  • Çocuklarınız yalnız bir şey yapmak istiyorsa izin verin. Her zaman çocuğunuzun yanında olmak sandığınız kadar faydalı bir durum değildir. Çocuğunuz yalnız bir şeyler yapmak istiyorsa ona bu alanı tanıyın ve özgür bırakın.
  • Her zaman tutarlı olun. Artık çocuğunuz 3 yaşından daha fazla farkındalık sahibi. Eğer bir şey için önce hayır sonra evet derseniz bunu kolaylıkla fark edebilir. Ya da tam tersi önce hayır deyip sonra evet derseniz çocuğunuz yine bunun farkında olacaktır. Tutarlı olmak bu sendromlar için en yararlı çözümlerden biridir. Her zaman sözünüzün arkasında olun.
  • Çocuğunuzu sosyalleştirin. Arkadaşları olmasına arkadaşlarıyla vakit geçirmesine ve enerjisini atmasına izin verin. Bu hem onu psikolojik olarak iyi hissettirecek hem de fiziksel olarak enerjisini attığı için hırçınlığı ve uyumsuzluğu azalacaktır. Bunun için aynı zamanda çocuğunuzun yaşına uygun oyuncaklardan da yardım alabilirsiniz. Anne baba olarak sizinle de ilişkisini kuvvetlendiren bu oyunlar zekâ gelişimine de katkı sağlayacaktır.
  • Çocuğunuz bu dönemde sizi deneyecektir. Ona yalan söylemeyin. Yalan kavramının farkına varan çocuklarınız size garip testler sunabilirler. Bu yüzden çocuğunuza karşı dürüst olun.
  • Çocuğunuzu takdir edin. Eğer çocuğunuz sizin için bir şey yaptıysa ya da yapması gereken bir şeyi yaptıysa onu takdir edin. Bu durum daha fazla doğru şey yapma isteği uyandıracaktır.
  • Hem 3 yaş sendromu için hem de 5 yaş sendromu için çocuğunuza doğru olanı yapamadığınızı ya da yeterli gelemediğinizi düşünüyorsanız mutlaka bir uzmana danışın.

3 Yaş Sendromunun ve 5 Yaş Sendromunun Riskli Davranışları Nelerdir?

Bu dönemde çocuklarımızda görülen bazı davranışlarda uzmana danışmamız gerekmektedir. Hem çocuğunuzun gelişim sürecinin hem de psikolojisinin olumsuz etkilenmemesi için bu durumlara dikkat edilmelidir:

  1. Çocuğunuz fazlaca içine kapalı, ürkek ise
  2. Fazla saldırgan davranıyorsa ve sözünüzü hiç dinlemiyorsa
  3. Anne babadan hiç ayrılmak istemiyor ve ağlama nöbetlerine giriyorsa
  4. Yemek, tuvalet gibi temel ihtiyaçlarını giderirken sorun yaşıyorsa
  5. 5 yaşındaki çocuğunuz adını ve soyadını tam söyleyemiyorsa
  6. Konuşma esnasında ben, sen, o kavramlarını ayırt edemiyor ve geçmiş gelecek algısını oluşturamıyorsa
  7. Giysilerini tek başına çıkaramıyorsa
  8. Kalem, oyuncak tutmada problem yaşıyorsa
  9. Odaklanamıyor, dikkati çabuk dağılıyorsa
  10. İnsanlarla iletişim kurmak istemiyorsa
  11. Genelde üzgün ve endişeli duruyorsa
  12. Arkadaş edinmek istemiyor ve oyun oynamaktan kaçınıyorsa

Bir uzmanla görüşmeli ve çözüm önerileri almalısınız.

Kaan Yiğit

Bir Kız babası iyi bir eş devamlı kendini geliştiren bir baba

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir