Çocuklarda ve Bebeklerde Diş Gıcırdatması Nedenleri

Çocuklarda ve Bebeklerde Diş Gıcırdatması Nedenleri

Çoğunlukla Çocuklarda görülebilen diş gıcırdatması bazı durumlarda bebeklerde de gözlemlenebilir. Diş gıcırdatması nedenleri ni enine boyuna incelemeye geçmeden önce biraz diş gıcırdatması hakkında bilgi edinelim.Halk arasında diş gıcırdatmasının tıp dilinde adı, “Bruksizm” olarak bilinmektedir. Bruksizm teriminin tanımı, dişlerin sıkılması ve gıcırdatılması sonucu çıkan seslerdir ve sağlıksız bir tiktir. Bazen dişler; konuşurken, uyurken, oyun oynarken fark etmeden dişler temasa geçerek gıcırdamaktadır. Bruksizm, yetişkinleri ne şekilde etkiliyorsa çocukları da aynı şekil de etkilemektedir. Diş sıkma sonucunda ortaya çıkan gıcırdatma sesi, gece uykudayken olabildiği gibi gündüz uyanık olunan saatlerde de olabilmektedir.

Yalnızca aileler değil, diş gıcırdatması olan çocukları çevresindeki herkes tarafından rahatsız edici bulunmaktadır. Çoğunlukla geceleri olan gıcırdatma sesleri ağız içi yumuşak dokulara zarar verebilir ve dişlerdeki hafif, orta ve ileri derecelerde aşınmalar meydana getirebilmektedir. Bütün bunların çocuklarda olması da çocukların gece dişlerini gıcırdattığı anlamına gelmektedir. Dişlerin gıcırdatıldığı aile tarafından anlaşıldığında mutlaka profesyonel bir yardım alınarak asıl sebebi öğrenildikten sonra tedavi edilmektedir. Diş gıcırdatmasının sebebi mutlaka öğrenilmelidir. Çünkü çok çeşitli nedenler vardır. Bu nedenlerden her birinin ise farklı tedavi yöntemleri bulunmaktadır. İlk akla gelen ise bebeğin diş yapısının bozulmasından kaynaklı olabileceği düşünülmektedir. Bebeğin ilk dişlerinin diş etinin üstünden ya da altından çıkması ya da herhangi bir şekilde hatalı diş tedavilerine maruz kalınması, bebeklerin diş gıcırdatmasına neden olmaktadır.

Akla gelmeyecek hastalıklar da bebeklerin diş gıcırdatmasına neden olabilmektedir. Mesela, bağırsaklarında sorun olan bebeklerde beynin farklı işaretiyle sindirim sisteminin bozukluğundan kaynaklı bir gıcırdatma söz konusu olabilmektedir. Bu esnada gıcırdatma esnasında sürekli tükürük salgılanacaktır. Bu salgılanan tükürük de bebeğin dişlerini gıcırdatmasına yol açmaktadır. Ayrıca, sinüzit hastalığı olan bebeklerde de geniz akıntısı olduğundan bebek dişlerini gıcırdatabilmektedir. Bu tür hastalıklar tedavi edildikten sonra problemlerin sonucunda diş gıcırdatması önlenmez ise bebek bunu alışkanlık haline getirebilmektedir. Bu da ilerleyen zamanlarda problemlere neden olur.

Çoğunlukla yetişkinlerde görülen psikolojik temele dayanan diş gıcırdatmaları bebeklerde de görülebilmektedir. Bebek kendisini mutsuz ya da huzursuz hissediyorsa dişlerini gıcırdatarak buna refleks olarak yapıyor olabilmektedir. Böyle durumlarda bebeği rahatlatacak şeyler yapılarak bu gıcırdatmayı engelleme yoluna gidilebilir. Çünkü diş gıcırdatması oldukça sağlıksız bir harekettir.

Genellikle insanlar diş gıcırdatmasını bebeğin bilerek yaptığını düşünmektedir. Fakat bu çok küçük yaşlarda bile görülen bir rahatsızlıktır. Bilerek yaptığını düşünmek yanlış teşhistir. Böyle durumlarda bebeği mutlaka bir hastaneye götürmek gerekmektedir.

Çocuklarda Diş Gıcırdatma Belirtileri Nelerdir?

Genellikle diş gıcırdatmaları çocuklarda geceleri daha fazla görülür. Bazı piskolojik veya strese bağlı durumlarda da gün içerisinde gözlemlenebilmektedir. Genel olarak şu şekilde çocuklarımızda durumlar görülür

  1. Ağzını açıp dişlerine baktığınızda bazı bölgelerde aşınmalar görebilirsiniz.
  2. Gece veya gündüz diş gıcırdatmasını mutlaka duyarsınız zaten. Sesleri en bariz belirtisidir.
  3. Sabahları kahvaltı yaparken veya başka birşey çiğnemek istediği zamanlarda çenem ağrıyor gibi şikayetler duyabilirsiniz. Çocuğunuz eğer bu durumu anlatamıyorsa kahvaltıda huysuzlanır, bazı durumlarda ağlamaya başlar veya kahvaltı yapmak istemez. Kahvaltı yaptığı zamanda çenesinde oluşan ağrıdan dolayı ağrı çektiği için kahvaltıyı red eder.
  4. Hani bazen biz çenemizi sıkınca yanak kaslarımız büyür bilirsiniz bu olayı mutlaka. Yoğun diş gıcırdatan çocuklarında yanak kaslarında büyümeler gözlemlenecektir.
  5. Bazı durumlarda dil ve yanak bölgesinde hafif çukurlaşmalar diş gıcırdatma belirtisi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Diş gıcırdatmasının çok farklı nedenleri olabilmektedir. Bu nedenlerden birbirinden çok farklı ve bağımsız nedenlerdir. Bu nedenlerden bazıları şu şekilde sıralanabilir:

Çocuklarda Diş Gıcırdatma Nedenleri

Çocuklarda Yaşanan Stres: Diş gıcırdamasının akla gelen ilk nedeni psikolojik olabileceği yönündedir. Bebeklerde ise psikolojik sayılmasa da stres nedeniyle diş gıcırdaması da olabilir. Bebekleri uyurken izlemek insanlara huzur verir, onların rahat görünümü mışıl mışıl uyumları insanlara da rahatlık verir. Fakat birçok bebek ya da çocuk göründüğü kadar rahat uyumamaktadır. Kimi çocuk bu esnada dişlerini gıcırdatmakta ve bu da pek çok ağız hastalığını beraberinde getirerek ağızda ya da diş etlerinde acıya neden olur. Uyurken dişlerini sıkan çocukların rahat uyumadıkları söylenebilir. Çünkü bu durumun gerçekleşiyor olması çocuğun stresli olduğu anlamına gelmektedir. Çocuklar bazı konuları kafalarına fazla takıyor olabilir ya da çeşitli nedenlerle stres altında bulunabilmektedir. Türkiye’de çocukların %20’si dişlerini gıcırdatmaktadır.

Bebeklere nazaran, diş gıcırdaması çocuklarda daha sık rastlanmaktadır. Üç ila beş yaş arasındaki çocuklarda daha çok gözlemlendiği bilinmektedir. Tıptaki yapılan çalışmalara göre çocukların dişlerini gıcırdatmalarının sebebi tam olarak hiçbir zaman bulunabilmiştir denemez. Çünkü dişini gıcırdatan çoğu çocuğun neden gıcırdattığı bulunamıyor ve stres kaynaklı denerek geçiştirilebiliyor. Genellikle yapılan çalışmalarla çocukların dişlerini gıcırdaması stres kaynaklı olarak belirlenmektedir.

Çocuklarda Yaşanan Bölgesel Nedenler: Bölgesele faktörler, diş gıcırdaması için daha çok ağız yoluyla oluşan ya da oluşabilecek rahatsızlıkları ortaya çıkarabilir. Dişlerin ve ağzın kapanmasında meydana gelen bozukluklar, dişlerdeki bozukluklar nedeniyle dişlerin birbirine dokunması, dişlerdeki herhangi bir uygulamadan kaynaklı dişin yapısındaki bozukluk gibi nedenlerden dolayı çocuklar dişini gıcırdatıyor olabilmektedir.

Çocuklarda Yaşanan Sistemik Nedenler: Sistemik nedenler ise;  vücutta bulunana herhangi bir mikrop, alerjik durumlar, yeteri kadar gıda alamama, gibi bozukluklar neden olmaktadır. Bağırsakların dolu olduğu durumlarda, bağırsakların gerginleşmesiyle bağırsak duvarındaki bazı uyaranların tepkimesi, beyindeki bazı sindirim kanallarını uyarmaktadır. Böyle durumlarda bağırsaklar kasılır ve sindirim enzimleri salgılanarak midede asit arta ve bununla birlikte çok fazla tükürük salgılanır ve ağırdaki tükürüğün fazla salgılanması sonucunda çiğneme hareketleri kısıtlanır. Böylece çocukta diş gıcırdatma faaliyeti artmaktadır. Bazı çocuklarda ise sinüzit hastalığı vardır. Sinüzit kişilerde geniz akıntısını ve burun akıntısını artırır. Buradaki rahatsızlıktan dolayı da çocuklar, dişlerini gıcırdatıyor olabilir.

Çocuklarda Yaşanan Psikolojik Nedenler: Psikolojik nedenler, çocuğun anne karnında yaşadığı stres durumundan kaynaklı ya da çocuğun günlük rutininde yaşadığı sıkıntılarla ilgili olabilmektedir. Aslında psikolojik nedenleri çocuğun doğumdan önceki ve doğumdan sonraki yaşantılarıyla ilgili olabilmektedir. Doğumdan sonraki nedenlerden çok sık rastlananlardan birisi çocuğun yaşadığı kıskançlık ya da çocuğun pişmanlık duygusudur. Çocuğun yaptığı hiçbir hatayı görmezden gelmeyen ebeveynler çocuklarda ciddi bir pişmanlık duygusu ve suçluluk duygusunu artırmaktadır. Bu durumlar çocuklar çok kasmaktadır. Bu stresi yaşayan çocuklar, uyku problemi de yaşamakta ve bu da çocuğun rutin hayat kalitesini oldukça düşürmektedir. Çocuklar da böyle durumlarda diş gıcırdatma faaliyetini istemeden yapmaktadır. Çocuk okula başladıysa okulda yaşadığı stres, başaramama kaygısı, ödevler de bunların nedenleri arasında olabilir. Bu stresin neticesinde çocuk bir gerginlik sonucunda dişlerini sıkmakta ve bunun sonucunda çocuğun dişleri gıcırdamaktadır.


Çocuklarda Yaşanan Hiperaktivite Nedenleri:  Bazı çocuklar hiperaktivite sorunları yaşamaktadır. Aslında burada da bir psikolojik problem ortaya çıkarmaktadır. Hiperaktivite her çocukta aşırı hareketlilik olarak ortaya çıkmaz, zaman zaman hiperaktivite sorunları diş gıcırdatma sonucuyla meydana çıkmaktadır. Bu sorunu yaşayan bazı çocuklarda ise hem aşırı hareketlilik hem de diş gıcırdatması olabilmektedir. Diş gıcırdatma ciddi bir problemdir. Çünkü diş etlerine yapılan baskıyla diş etlerinde de acı yapabilmektedir. Gece dişini gıcırdatan çocuklar uyandıklarında, dişlerinde ve başında bir ağrıyla uyanabilmektedirler. Diş gıcırdatması sonucunda oluşan aşırı baskı sonucunda çocuklarda, diş oyukları ya da diş çürükleri rahatsızlıklarıyla da karşı karşıya gelebilir. Dişte aşırı hassasiyet olmakla beraber sıcak ya da soğuk gıdalar ağıza alındığında aşırı bir ağrı oluşturabilmektedir. Bu rahatsızlık çene ağrısı ya da çene kaslarının hareketi esnasında da acıya neden olmaktadır. Bunlar da ciddi anlamda çocuğun yaşam kalitesini düşürmektedir. Bunu fark eden ebeveynlerin hemen bir doktora başvurması gerekmekte ve bu konuyu çocuklar konuşmamaları, çocuğun üzerine gitmemeleri gerekmektedir. Çünkü çocuk farklı tutumlar karşısında stres altına girerek dişlerini daha fazla gıcırdatabilmektedir.

Çocuklarda Yaşanan Kulak Ağrısı : Çocuklarda kulak ağrısı sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Herkes bilir ki kulak ağrısı çekilmez derecede ağrı yapar. Bu ağrıyla baş edemeyen çocuklar, büyük bir gerginlik ve baskı yaşar. Bu ağrıyla baş edemeyen çocuklar, dişlerini gıcırdatarak bu ağrıyı hafifleteceğini düşünerek dişlerini gıcırdatabilmektedirler. Sık sık kulakla ilgili hastalıklara maruz kalan çocuklar, diş gıcırdatıyorsa nedeni kulak ağrısı olabilir. Kulakla ilgili rahatsızlıklar tedavi edildikten sonra durum gözlemlenerek asıl nedenden emin olunabilir.

Çocuklarda Yaşanan Diş Çıkarma Nedeni: Çocukların diş çıkarma dönemi çocuk için çok zor geçen bir süreçtir. Çocuklardan pek çoğu,  ilk diş çıkartacakları zaman, damaklarını çiğneyerek kaşıntılarını en az seviyeye indirmeye çalışmaktadır. Diş çıkarma nedeni ile dişlerini gıcırdatan çocuklar, bunu her an yaptıkları için çocuklarda diş gıcırdatma alışkanlık haline gelebilir. Yani çocukların diş gıcırdatması diş çıkarırken kaşımak için yaptığı faaliyetler neticesinde alışkanlık haline gelmiş ve bir diş gıcırdatma hali ortaya çıkmış olabilir. Bazı çocuklar ise dişleri çıktıktan sonra ise gıcırdatma sorunu ortan kalkmaktadır.

Çocuklarda Yaşanan Reflü Nedeni: Reflü, yediklerinin istemsiz bir şekilde ağızdan çıkmasıyla oluşan bir mide hastalığıdır. Beklerde ya da çocuklarda diş gıcırdatmasının önemli ve ilginç bir sebebi olarak reflü gösterilmektedir. Reflü rahatsızlığı, zaten çocuğun bakımıyla ilgilenen kişiler tarafından çok rahat bir şekilde gözlemlenebilir. Çünkü bir çocuğun reflüsü varsa yemek yedirildiğinde hemen yatırılırsa mutlaka kusar ya da çocuk yemek yedirildiğinde yatırılmasa dahi çocuk midesindekileri istemsiz bir şekilde fışkırarak çıkarır. Reflüsü olan çocuklar ağladıkları zaman da kusma eğilimi göstermektedir. Bu da çocuklarda mide de ve yemek borusunda bir yanma hissi verebilir ve bunun sonucunda çocuk aşırı bir huzursuzluk duyabilir. Bebeklerde hastalığının bütün bu işaretlerinin yanı sıra diğer bir nedeni de reflü olabilir. Bu işret çok sık rastlananan bir reflü işareti değildir. Ancak reflü hastalığı olan çocuklar aynı zamanda dişlerini de gıcırdatıyorsa reflü nedeniyle dişlerini gıcırdatıyor olabilir. Midedeki yiyeceklerin ağza gelmesi ile beraber çocuğun yutkunmaya faaliyetini sıklaştırması sonucunda dişler gıcırdayabilir. Yaş olarak daha küçük olan çocuklarda yani bebeklerde, çocuğun dikkat çekmek istemesi ile ilgili olarak bir diş gıcırdatma olması mümkün değildir. Reflü nedeni ile midenin içindekilerin ağızdan çıkmasından kaynaklanmaktadır. Bebeğin yaptığı yutkunma ya da yüzünü buruşturma gibi hareketler, bebeğin ağzına  mide içindekilerin geldiğini göstermektedir. Bebekleri diş gıcırdatan ya da yemek yemesi haricinde yutkunma hareketi yapan anne ve babalar, reflü ihtimaline karşı mutlaka bir doktora başvurmalıdır.

Çocuklarda Yaşanan Alerjik Sebepler: Alerjik rahatsızlıklar özellikle günümüzde çocuklarda çok sık rastlanmaya başlamıştır. Bebeklerin çok farklı alerjik durumları vardır. Mesela yenilen bir meyve ya da sebzeye, toza, kullanılan malzemelere karşı bir alerji durumu söz konusu olabilmektedir. Alerjik durumları olan çocuklarda diş gıcırdatması çok sık rastlanmaktadır. Özellikle son günlerde alerjik durumların artmasıyla beraber diş gıcırdaması da çok sık rastlanmaktadır. Gıcırdatma; sinüzit, alerji sonucunda burunda, gözde, kulaktaki kaşıntıları olan çocuklarda diş gıcırdatması çok sık rastlanmaktadır. Böyle rahatsızlıklarda çocuklarda aşırı bir tükürük salgılanır ve salya yapmaktadır. Aynı zamanda ağzı açık yatan ve bunun sonucunda horlayan çocuklarda da diş gıcırdaması görülmektedir.

Çocuklarda Yaşanan Travmadan Kaynaklı Nedenler: Çocukların bazı psikolojik sorunları neticesinde kullanılan ilaçların yan etkisi nedeniyle diş gıcırdaması olarak ortaya çıkabilir. Bazen de ağır beyin travmalarının ardından oluşan yüzle ilgili olan hastalıklarda da diş gıcırdaması meydana gelebilir. Diş gıcırdatan çocuklardan bazıları ağızlarındaki kapanmama ya da dişlerin birbirine denk gelemememesin sonucunda hem dişlerini gıcırdatırken aynı zamanda horlama da görülmektedir.

Çocuklarda Yaşanan Diş Çürümesinden Kaynaklı Nedenler: Bazı çocuklarda kalıtsal olarak ya da doğduktan sonra bazen dış etkenler nedeniyle dişler çürümektedir. Yeni çıkan dişlerin çürüdüğü durumlarda genellikle tedavi olunması çok zordur. Çünkü çocukların yeni çıkan dişlerini beklemek çoğu kişiye daha çok tavsiye edilmektedir. Dişlerini gıcırdatan çocuklarda da diş minesine ve diş etine yapılan kuvvetli bir baskı gerçekleştirilir. Aslında diş gıcırdamalarının en büyük zararı dişlerin sağlığının bozulmasıdır.

Çocuklarda Diş Gıcırdatma Tedavisi Nasıl Yapılır?

Yukarıda yazılan nedenlere baktığınızda çocuklarda diş gıcırdatma yani bruksizim hastalığının neden kaynaklandığını tespit edilmesi sorunun ortadan kaldırılabilmesi açısından çok büyük öneme sahiptir. Bu teşhisi yapacak olan kişiler de doktorlarımızdır. Bazı tetkiklerin ardından diş gıcırdatma nedeni ni net tespit edip gerekli tedavi sürecini başlatacaktır. Genel olarak doktorların uyguladığı tedavi şekilleri

  1.  İlk olarak diş yapısını tetkik ederler eğer bir düzensizlik varsa diş gelişiminde yaşanan bu düzensizliği dengelemeye yönelik işlemler yaparak diş gıcırdatma tedavisi ni çocuklara uygularlar.
  2. Eğer dişlerden yana bir sorun görülmüyorsa bu sefer sistematik yani vücudun içerisinde diş gıcırdatmaya neden olan sorunları araştırıp gerekli testleri yaparlar. Test sonuçlarına göre de uygun tedavi yöntemini belirlerler.
  3. Bazı durumlarda diş gıcırdatmasının aşındırıcı etkilerini azaltmak için ağızlık kullanımını da (aparey isminde) uyguladıkları gözlemlenmiştir.

Bu saydıklarımızın tamamı uzman hekimlerince uygulanacak sistemlerdir. Her çocuğun yapısı farklı olduğundan uygulanacak tedavi yöntemi de farklı olacaktır. Bu nedenle çeşitli pratik çözüm önerileri aramak yerine yavrunuzu bir uzmana götürmeniz onun sağlığı ve geleceği açısından çok önemlidir.

 

Kaan Yiğit

Bir Kız babası iyi bir eş devamlı kendini geliştiren bir baba

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir