Bebeklerde Yenidoğan Sarılığı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Bebeklerde Yenidoğan Sarılığı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Yeni doğan bebeklerde görülen sarılık konusunu bebeklerde sarılığın nedenleri ve nasıl tedavi edilir gibi sorularınıza bu yazımızda yanıt vereceğiz. Sarılıkla ilgili en çok merak edilenler şunlardır:

Yeni Doğan Sarılığı Nedir?

Bebeğin kanındaki biluribin miktarının yükselmesi sonucunda bebeğin yüzünün ve gözlerinin sararması şeklinde görülen bir yeni doğan hastalığıdır. Biluribin ise vücudun kan hücrelerini parçaladığı esnada çıkan sarı rengin adıdır. Vücut kan üretmek için kan hücrelerini parçalayarak bir işlem gerçekleştirir bu esnada biluribin miktarı artan bebeklerde sarılık görülmektedir. Yeni doğan bebeklerin büyük çoğunluğunda sarılık görülmektedir. Hatta yeni doğan bebeklerin %60’ında sarılık görülmektedir. Bu durumda bebeklerin takip edilmesi ve sarılık teşhisinin konulmasının ardından erken tedavi olması oldukça önemlidir. Çünkü erken tedavi edilmezse kandaki biluribin seviyesi daha da yükselerek sarılık oranını artırmakta ve beyin hasarları bırakabilmektedir. Bu nedenle sarılık olan yeni doğan bebeklerin doktor kontrolü ve sarılığı geçene kadar sürekli takibi oldukça önemli bir husustur. Bunlar yeni doğan bebeklerde görülen sarılıktır.

Biraz daha ay almış büyük bebeklerde ve yetişkinlerde de sarılık görülebilir. Fakat yetişkinlerde ve büyük bebeklerde biluribin miktarının karaciğerde yükselmesi sonucunda oluşur. Karaciğerde olan sarılık ise bağırsaklardan geçer ve bazı durumlarda karaciğer bu fazla biluribin miktarını dışarı çıkaramayabilir. Tedavi olunsa da geçmeyen sarılıklarda yeni doğan bebeklerin biraz daha büyümesi ve karaciğerlerinin gelişimi sağlandıktan sonra ve bebek anne sütünü emdikçe sarılık geçecektir. Bu durumlarda da biluribin miktarının çok artmasıyla beyinde çeşitli hasarların olma ihtimali vardır. Bu nedenle sarılığın doktor kontrolüyle tedavisi mümkündür. Aksi takdirde geleneksel bazı yöntemlerle bebeği oyalamak vakit kaybından başka bir şey değildir. Mesela sarılık olan bebeğe sarı örtü örtülmesi ya da sarılık olmasında diye sarı örtü örtülmesi işe yaramayacaktır. Bunlar tamamen geleneksel batıl inançlardır.


Yeni Doğan Bebeğin Sarılık Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Yeni doğan bebeklerde sarılık olduğu vücudunda görülen bazı belirtilerden anlaşılması mümkündür. Bebeklerin burun çevresinde, yüzünde, gözlerinin beyaz kısmında sararmalar görülür. Bu sararmalar daha sonra tüm cilde temas eder ve sarılık tüm vücutta görülür. Sarılık olan bebeğe hafifçe dokunulduğunda da bu sarı rengi görmek mümkündür. Çoğunlukla yeni doğmuş bebekler sarılık olduğunda göbek bölgesine kadar sararır ve tüm vücuda nüfuz etmez. Bununla beraber yeni doğmuş bir bebeğin gözlerinin beyaz kısmı sarı renkteyse mutlaka bir kan testiyle sarılığın sınırları tespit edilmelidir. Tespit edilen sınıra göre tedavi uygulanmalıdır. Çünkü buna göre sarılığın ne düzeyde ne kadar olduğu da anlaşılacaktır.

Sarılık olan bebeklerde ciltteki sarı rengin yanı sıra uyku hali, halsizlik ve yorgunluk gibi belirtiler de gözlemlenebilir. Yalnız bu durumda bebeğin vaktinin uykuyla geçirilmesi beslenmesini engelleyeceğinden kanda yükselen biluribinin atılması mümkün olmamaktadır. Biluribinin atılması için bebeğin iyi beslenmesi, anne sürünü düzenli aralıklarla sık sık alması sarılığın idrar ve kaka yoluyla atılmasını sağlayacaktır. Uyuma belirtisini bu durumda biraz göz ardı etmek gerekmektedir. Ama tüm bunlara rağmen bebek sürekli uyuyor ve uyandırılması zor oluyorsa mutlaka bir doktora gidilmeli ve sarılığın doktor takibiyle tedavi ettirilmesi gerekmektedir. Bu sırada yapılan yanlış uygulamalar sarılık belirtilerini daha da çoğaltacaktır. Sarılık zaten önce kendini yüzde göstereceğinden tespit edilmesi kolaydır. Bebeğin gün yüzüne çıkarılmasıyla da sarılık daha iyi gözlemlenebilir. Ya da bebeğin cildine hafifçe dokunulduğunda da sarılık dağılmıyor, daha da belirginleşiyorsa bebek kesinlikle sarılık olmuş demektir. Yeni doğan bebeklerin kandaki biluribin miktarı zaten artmaktadır. Ancak bu miktarın bazı bebeklerde daha çok artması durumunda sarılık görülmektedir.

Bebeklerde Sarılığın Nedenleri Nelerdir?

Yeni doğan bebeklerde kırmızı kan hücrelerinin çok fazla hızlı bir şekilde parçalanması sonucunda bebeğin karaciğerlerine aşırı miktarda biluribin miktarı oluşur. Bebeğin henüz gelişmemiş karaciğerinin çoğalan biluribin miktarının emilimini sağlayacak güçte ve yeterlilikte olmaması temek sebebidir. Bebekler anne karnında birçok gelişimini sağlayarak dünyaya gelmiş olsalar da bazı organları gibi karaciğerleri de henüz bazı şeylere hazır değildir. Bu nedenle bebeğin doğumundan birkaç gün sonra sarılık başlayabilir. Diğer günlerde de bu ilerleyerek devam edebilir.

Bebeklerin sarılık tedavisinde dikkat edilmesi gereken önemli hususlardan birisi de bebeğin anne ile kanının uyup uymadığıdır. Eğer bebekle anne arasında bir kan uyuşmazlığı söz konusu ise bebekte sarılık olma ihtimali daha yüksektir ve ona göre bir tedavi yöntemi izlenmelidir. Anne ile bebek arasında bir kan uyuşmazlığı tespit edildiyse doktorlar bilir ki annenin kan grubuna karşı bebekte antikorlar görülecektir.  Bebek doğmadan önce kan uyuşmazlığı tespiti gerçekleşmişse görülen bu antikorlar bebeğe doğum esnasında geçecektir ve bebeğin kanındaki biluribin miktarını artıracaktır. Bu da bebeğin sarılık olmasına neden olacaktır. Sarılık nedenleri özetle şu şekildedir:

  • Anne karnında oluşan kan uyuşmazlığı gibi durumlar ve bu sırada geçirilen hastalıklar.
  • Doğum esnasında alınan hastalıklar.
  • Anne karnında bebeğin maruz kaldığı bazı ilaçlar.
  • Bazı kalıtsal hastalıklar.
  • Biluribin ile ilgili hastalıklar
  • Annede bulunan şeker hastalığı gibi bir takım hastalıklar
  • Bebeğin anne sütünü emmemesi ya da yeteri kadar anne sütü ile beslenememesi gibi nedenler bebeğin sarılık olmasına neden olabilmektedir. Bu durumlarda bebekte görülen ilk sarılık belirtileriyle bebek hastalanmaktadır ve daha sonra yayılma göstermektedir.

Sarılık Riski Taşıyan Bebekler Hangileridir?

  • Anne sütü ile yeteri kadar beslenmeyen bebekler risk grubundadır. Yeteri kadar beslenemeyen ve sıvı tüketemeyen bebekler, kanda oluşan biluribin miktarını atamadıkları için sarılık olma ihtimalleri yüksektir.
  • Erken doğan bebeklerin karaciğeri ve bağırsakları gelişimini henüz tamamlayamadığı için oluşan biluribin miktarıyla baş etmeleri daha da zorlaşmaktadır.
  • Anne ve bebek aynı kan grubundan değilse kan uyuşmazlığı olan bebeklerin risk grubunda oldukları söylenebilir.
  • Doğum sırasında bebeğin doğumu zor olmuşsa ve böyle bebekler yeteri kadar anne sütü almadıysa bu bebekler de risk grubundadır.

Bebeklerde Sarılık Tedavisi Nasıl Olur?



  • Fototerapi: Işık terapisi de denilen bu tedavi yönteminde bebek, mavi yeşil ışık veren özel bir cihaza yerleştirilir ve bu cihaz sayesinde biluribin miktarını değiştirir. Öncelikle bebeğin kaç haftalık ya da kaç aylık olduğu tespit edilir. Bu tespitlere göre bir yol çizilir. Çizilen bu yola göre bebek mavi ve yeşil ışık veren bir cihaza yerleştirilir. Bu sayede bebeğin biluribin miktarı ve salgıları düşürülmeye çalışılır. Bu ışık terapisi yönteminin bebeğe bir zararı olmamaktadır. Başlangıçta bebekte bazı yan etkiler gözlemlense de bebeğin sarılıktan kurtarılması daha önemlidir. Ancak bu yan etkiler çok önemli yan etkiler değildir. Bu tedavi bittikten sonra bilubin seviyesinde yeniden yükselmeler görülebilir. Bu tedaviden sonra da bir hafta kadar bebeğin doktor kontrolünde olması tavsiye edilmektedir.
  • İntravenöz İmmunoglobulinler: Anne ile bebek arasındaki kan uyuşmazlıklarında anneden bebeğe geçen antikorlardan bahsedilmiştir. Anneden geçen bu antikorlar bebeğin kırmızı kan hücrelerinin yok olmasına neden olmaktadır. Bu tedavi yönteminde bebeğin antikor seviyesi düşürülür ve bebeğin biluribin miktarı düşürülür.
  • Kan Değişimi: Eğer bu iki tedavi yöntemi işe yaramazsa kan değişimi ile de bir tedavi uygulanabilir. Bu tedavilerinin gerekliliği ve süreci doktor kontrolünde olmalıdır.

Canan KARATAY hocamızın bazı TV programlarında Yeni Doğan Sarılığı konusunda yaptığı söylemlerinde özellikle D vitamininin karaciğer gelişimi üzerindeki etkisine vurgu yapmıştır.  Yeni doğan bebeklerde sarılık görülmesi durumunda bebeklerin küveze alınarak onlara aslında Ultraviyole ışınları ile d vitamini yani suni güneş ışığı verildiğini beyan eden hocamız özellikle hamilelik döneminde anne adayının doğru zamanda güneş ışığı alarak yeni doğan sarılığı riskini azaltacağını belirtmiştir.

ÖNEMLİ!! Burada yazılan tüm bilgiler aileleri bilgilendirme amaçlı olup herhangi bir tedavi amacı ile kullanılamaz. Tedavi yöntemini en uygun belirleyici olan tek yetkililer uzman doktorlarımızdır. Doktorlarımız nezaretinde tüm tedavi şekilleri ve önleme yöntemleri uygulanmalıdır.

Kaan Yiğit

Bir Kız babası iyi bir eş devamlı kendini geliştiren bir baba

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir