Bebeklerde ve Çocuklarda Antibiyotik Kullanımı Hakkında

Bebeklerde ve Çocuklarda Antibiyotik Kullanımı Hakkında

Antibiyotikler bakterilerin tedavisinde bebeklerde, çocuklarda ya da yetişkinlerde kullanılan ve kesin sonuç veren bir ilaç olmasına karşın gerekli olmadığı durumlarda kullanılması gereken bir tedavi yöntemidir. Antibiyotikler hastalığın tedavisinde kesin sonuç vermesine rağmen uzak durulması gerekmektedir. Bunun esas nedeni, çok kullanıldığı takdirde vücudun antibiyotiğe karşı bir direnç oluşturması ve esas hastalıklarda ve zamanla işe yaramasını engellemektedir. Ülkemizde genel bir ön görü olarak grip ya da boğaz enfeksiyonlarında hemen doktora başvurulmadan antibiyotik kullanılmakta ya da doktordan antibiyotik talep edilmektedir. Ayrıca bu tür hastalıkların büyük bir kısmı virüs kaynaklıdır. Durum böyleyken de antibiyotiğin pek bir yararı olmamaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından antibiyotiklerin neredeyse yüzde %50 sinin ihtiyacın dışında kullanıldığına açıklamıştır. Antibiyotiklerin gereğinden fazla kullanılması tedavi etmeyerek ilacın tesirini ortadan kaldırır. Bakteri üzerindeki etkisini yok ederek, bakterilerin direnç kazanmasına fırsat sağlamaktadır.

Antibiyotikler gereksiz ve yanlış kullanıldığında, bebeklerin erkenden antibiyotik direnci kazanmasına sebep olmasının yanında, özellikle bebeklerde böbrek ve karaciğer organlarının işlevlerini yerine getirmesine engel olmaktadır. Ayrıca bebeklerde işitme, görme sorunlarına ve çeşitli yan etkiler gösterebilmektedir. Gereksiz antibiyotik kullanımı, yetişkinlerden çok bebeklere zarar vermektedir. Bunun temel sebebi de bebeklerin, henüz yeteri kadar gelişmemiş karaciğerleri antibiyotiğin gereksiz kısımlarını yeteri kadar süzemediğinden iç organlara zarar vermektedir.

Çocuklarda Antibiyotik Hangi Durumlarda Kullanılmalıdır?

Bebeklerde ,Çocuklarda ve yetişkinlerde antibiyotiğin kullanım alanı esasında aynıdır. İnsanlar her hasta olduğunda kendilerine antibiyotiğin yararlı olabileceğini düşünerek her seferinde antibiyotik kullanımına gitmektedir. Fakat bebekler ya da yetişkinler, hasta olduklarında vücutlarında çok sayıda zararlı canlı bulunur. Bunlardan bazıları virüsler, bazıları mantarlar, bazıları parazit ve bakterilerdir. İnsanlar hasta olduklarında bunun gibi çok çeşitli enfeksiyonlar vücutlarında bulunmaktadır. Antibiyotik ise bunlardan sadece bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde etki göstermektedir. Fakat insanların genel yargısı ise tüm hastalıklara şifa olduğu yönündedir ve bu yüzden gereksiz yere bir enfeksiyon kullanımı mevcuttur.



Mesela boğaz enfeksiyonu geçiren bir hastada hem bakteriyel enfeksiyonlar hem de virüsler aynı anda bulunur. Antibiyotik kullanıldığında bakterilerin olduğu kısımlar tedavi olarak virüsler hala kalmaktadır. Bu da hastalığın yeteri kadar tedavi edilmesini engellemektedir. Gereksiz yere vücuda yan etkisi olan bir ilacın girmesi sağlanıyor. Bebeklerde yani erken yaşlarda antibiyotik kullanımı da bebeklerin erkenden bu ilaçla tanışmasına sebep olarak antibiyotik direncine neden olabilmektedir. Virüsler için ise yalnızca antiviral ilaçların kullanımı etkili olabilmektedir. Antibiyotik kullanımı için hastaya gerekli tetkikler yapılarak hastalığın sebebinin bakteriler olduğu tespit edilmelidir.  Bunun tespiti için hastanın tüm tetkikleri yapılarak muayene edilmesi gerekir. Çıkan sonuçlara göre hastaya konulan teşhis sonucunda ona göre antibiyotik verilmelidir. Bu şekilde dikkat edilerek teşhis konulmadan antibiyotik tedavisi uygulanırsa hasta tedavi edilemez, aksine hasta antibiyotiğin pek çok yan etkisinden ciddi anlamda etkilenebilir. Antibiyotik kullanımlarına karar verecek olan tek yetkililer doktorlarımızdır. Doktor nezaretinde kullanılmayan antibiyotikler başta böbrekler olmak üzere bir çok organa kalıcı hasar verebilir.

Çocuklarda Antibiyotik Nasıl Kullanılmalıdır?

Antibiyotikler uygun olmayan bir şekilde kullanmak, bakterileri daha dirençli duruma sokabilir ve güçlenen bakterilerden kurtulmak da hiç kolay olmayacaktır. Artık sosyal medya aracılığıyla, kamuoyu aracılığıyla ya da asılan afişlerle halk antibiyotik kullanımı konusunda uyarılmakta ve doğru yönlendirilmeye çalışılmaktadır. Çünkü antibiyotiğin doğru kullanımı toplumun sağlığı açısından hayati önem arz etmektedir. Antibiyotikler, o kadar etkili ilaçlardır ki bakterileri hızlı bir şekilde yok ederek insanları bakterilerin vereceği zararlardan korumaktadır.  Kısacası hızlı bir tedavi etme yöntemidir. İnsanlar da zaten gerek bebekleri için gerekse kendileri için bu tedavi yöntemini sıklıkla tercih eder hale geldiler. Fakat bu kadar faydası olan bir ilacın rastgele kullanılması da bakterilerle vücudun çok hızlı tanışmasına neden oluyor ve zamanla bir etkisi kalmıyor. Böylece vücut bakterilere karşı direnç sağlayarak ciddi durumlarda da antibiyotik hastalıklara etki etmemeye başlıyor.

Genelde doktorlar ilacın kullanımı için bir hafta ile on gün arasında periyodlar vermektedir. Antibiyotikler doktorun tavsiye ettiği şekilde genelde on iki saatte bir tavsiye dilerek kullanılmaktadır. İlacın saatinin geçirilmemesi oldukça önemlidir. Çünkü antibiyotiğin bir kana karışma ve kanda kalma süresi vardır. Belli sürelerde kalarak bakterileri öldürmektedir. Yani kanda bir gün kalarak bakterileri yok etmektedir. Bu kadar uzun süreli kaldığı için günde bir defa kullanımı yeterli olacaktır. Daha hızlı etki etsin diye ağrı kesici gibi günde iki ya da üç kere kesinlikle kullanılamaz. Bu kullanım tedavi etmenin yanı sıra başka hastalıklara da davetiye çıkarmaktadır. Bunların kullanımı mutlaka doktor kontrolünde olmalıdır. Bazen bebeklerde antibiyotiğin kullanımı günde iki, üç ya da dört kez olabilmektedir. Çünkü bazı antibiyotiklerin etkisi kısa sürede dolmaktadır. Antibiyotiğin alınacağı saatin geçirilmesi durumunda kandaki antibiyotik azalacak ve yerini yeniden bakteriler alacaktır. Bu durumda da antibiyotiğin herhangi bir yararı olmayacaktır. Tedavi sırasında antibiyotiğin gerekli olduğu saatte alınması unutulduğu takdirde ilacın hemen alınması gerekir. Böylece kandaki ilaç miktarı hemen tamamlanmalıdır. Bunun için doktorun verdiği zamana ve periyodlara dikkat etmek antibiyotik kullanımı için çok önemlidir. Özet ile dikkat etmeniz gereken kısımlar

  1. Doktorunuz herhangi bir sebepten dolayı antibiyotik kullanımını uygun gördüyse onun belirttiği süre zarfında ilaçları kullanın tedaviyi yarıda kesmeyin
  2. Eğer doktorunuz 12 saatte bir 1 adet diyorsa mutlaka o şekliyle kullanmalısınız. 2-3 saatten ne olacak gibi mantığa asla gitmemeli vaktinden önce veya sonra ; dozundan az veya fazla asla almamalısınız
  3. Bazı durumlarda fazla kalan antibiyotikler olabiliyor ailelerin elinde. Aman nasılsa evimde var diyip açılmış paketlerdeki antibiyotikleri asla kullanmamalısınız.

 

Çocuklarda Antibiyotiğe Direnç Gösterildiğinde Neler Olur?

Reçete olmaksızın antibiyotik kullanımında antibiyotiğe olan direnç, hızlı bir şekilde artmaktadır. Durum böyle olunca da bebeklik döneminden itibaren antibiyotik kullanan birisinin bir yetişkin olduğunda ve önemli bir hastalıkla karşılaştığında antibiyotiğin o kişiyi tedavi etmediği görülmektedir. Çünkü antibiyotik direnci geliştiğinde vücut çok basit antibiyotiklere bile cevap vermemeye başlamaktadır. Daha sonra antibiyotiğin daha güçlü ve tesirli hali kullanılmaya başlanacaktır. Böylece bu bir döngü şeklinde devam ederek sürekli en güçlü antibiyotiği kullanmak gerekecektir. Bu durumda antibiyotiğe dirençli hale gelen vücut ciddi bir hastalık durumunda antibiyotiğin hiçbir tesirini görememektedir.



Özellikle bebeklerin kullanmaması gereken durumlarda da antibiyotik kullanmasına engel olmak ve hem de bebeklerin sağlığı için gerekli tedavileri önermek hekimlerin görevidir. Dünya Sağlık Örgütüne göre de özellikle bebeklere antibiyotik tavsiye edilmeden önce, hekimlerin dikkatlice muayene etmeleri ve düşünmeleri gerektiğini söylemektedir. Hekimlerin tamamının bu genel görüşte olmaları halinde ve halkın da bu konuda geliştirilmesi durumunda tüm çocukların ve bireylerin geleceğinin kurtarılması sağlanacaktır. Anne ve babaların bebeklerinin hastalanmalarına dayanamayarak doktorlara antibiyotik tedavisi için baskı yapmamaları önerilmekte ve bununla ilgili halkın bilinçlendirilmesi için gerekli tedbirler alınmaktadır. Bunun önlenmediği takdirde Türkiye’de gereksiz antibiyotik kullanımı %50’lileri bulmuştur ve bazı ülkelerde bu sınır da geçilmiştir. Son zamanlarda antibiyotik kullanımı ile ilgili yapılan çalışmalarla bu oran azaltılmıştır. Böylece yeni doğan bebeklerin antibiyotik kullanılması önerilmemekte ve asıl gerekli olan hastalıklarda antibiyotiklerin daha etkili olması sağlanmaktadır. Böylece henüz yeni doğmuş bebeklerin antibiyotik kullanımına direnç sağlamasının önüne geçilmiş ve artık daha sağlıklı bireyler yetişmektedir. Dünya Sağlık Örgütünün amacı da tam olarak budur. Daha sağlıklı bireylerin yetişmesi sağlanmaya çalışılmaktadır. Ayrıca ülkemizdeki çoğu insanın yanlış bildiği uygulamalardan birisi de antibiyotiğin ateş düşürme özelliğinin, grip geçirme özelliğinin, ağrı kesici özelliğinin, burun akıntısı ve öksürüğe iyi geldiğidir. Ülkemizde yapılan bilinçlendirme politikaları sayesinde antibiyotiğin bu hastalıkları tedavi etmediği hatta tedavi etmediği gibi pek çok hastalığa da neden olduğunu bilmelerini sağlamıştır.

 ÖNEMLİ!! Antibiyotik kullanıp kullanmama konusunda karar verecek olan tek yetkili kişiler uzman doktorlarımızdır. Doktor nezaretinde kullanılmayan her antibiyotik bazı durumlarda çok ciddi kalıcı etki yapmaktadır. Burada ve internet ortamında yazılan hiçbir bilgi asla tedavi özelliğinde olamaz. Doğru tedavi doğru tanı ile olur ve bu doktorlarımızın işi olduğunu sakın unutmayın.

Kaan Yiğit

Bir Kız babası iyi bir eş devamlı kendini geliştiren bir baba

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir