Bebeklerde Kalça Çıkıklığı Nedenleri ve Tedavisi

Bebeklerde Kalça Çıkıklığı Nedenleri ve Tedavisi

Bebeklerde Kalça Çıkıklığı ülkemizde çok görülebilen bir vaka olduğundan Kalça Çıkıklığı Nedenleri ve Kalça Çıkıklığı Tedavisi ile ilgili son dönemde oldukça  fazla adımlar atılmıştır. Kalça çıkığı, uyluk kemiği ile leğen kemiğinin süreç içerisinde gelişimi sırasında kemiğin yuvadan ayrılması ya da eklemin olması gerektiği gibi tam olarak gelişmesi sonucunda oluşur. Eğer zamanının da tedavi edilmezse ileriki dönemlerde, topallama ya da ayak kısalığına neden olabilmektedir. Bebeklerde oluşan kalça çıkıklığının sebebi tam anlamıyla anlaşılmasa da genetik, hormon ve çevresel gibi çeşitli sebepler neden olabilmektedir. Bebeklerde Kalça çıkığı, bebek henüz anne karnındayken olabileceği gibi, bebeğin bakımıyla ilgili yanlış hareketler nedeniyle bebek doğduktan sonra da gerçekleşebiliyor.

Bebeklerde Kalça çıkığı ilk altı aylık süreçte kesinlikle teşhis edilmesi gerekmektedir. Eğer altı aydan önce kalça çıkığı teşhisi konulursa çift bez tedavisi uygulamak mümkündür. Ancak bebek altı aylıkken ya da altı ayı geçmişse o halde bebeğin belden başlanarak ayak ucuna kadar alçı uygulaması gerekmektedir. Alçı uygulaması yapıldığında bu alçı, bebekte iki ay kadar kalmalıdır. Yoksa tedavi süreci tamamlanmamış olur. Tabii bunlar doktor kontrolünde olacaktır. Çünkü çıkığa göre bu tedavi zamanı azalabilir ya da kısalabilir. İlk alçının ardından ikinci bir alçı daha takılır. Bu alçı ise üç-dört ay kadar kalabilmektedir. Hasta olan bebeğin durumuna göre bu süre değişiklik gösterebilmektedir.

Eğer yukarıda belirtilen kritik zamanlar gecikirse hatta bebek yürüdükten sonra kalça çıkığı tespit edilirse o zaman çok ciddi bir tedavi süreci gerekmekte. Hasta ameliyat ile tedavi edilmektedir. Bir Bebeklerde Kalça çıkığı şüphesi yaşamasa bile daha iki aylıkken bu kontroller yaptırılmalıdır. Olası durumlar için önlem alınmış olur. Zaten ülkemizde doğuştan kalça çıkığı olan bebeklere sıklıkla rastlanmaktadır. Eğer zamanında tedavi edilmezse kalıcı sakatlık bile olabilir.

Kalça çıkıklığı hastalığın türüne göre iki gruba ayrılmaktadır. Bunlardan az rastlanan grup, teratolojik kalça çıkığıdır ve bebek rahim içindeyken oluşur. Diğer kalça çıkığı ise, kalıtsal olmayıp ya da anne karnındayken olmayıp doğum sırasında gerçekleşen yanlış davranışlardan ya da doğumdan sonraki bir-iki gün içerisinde gerçekleşmektedir. Doğum sonrasında olan ve çok sık rastlanan bu kalça çıkığı üç bölümde incelenebilir:

  • Çıkabilir kalça: Bu bölümde kalçanın çıkma tehlikesi var ve önlem alınması gerektiği gözlemlenmektedir.
  • Yarı çıkık kalça: Bu durum uyluk kemiğinin, eklem kemiğinin içine kaymış, olduğu gözlemlenir. Fakat kalça kemiği tam olarak çıkmamıştır. Hala yapılacak basit tedavilerle bebek normal haline dönebilmektedir.
  • Çıkık kalça: Uyluk başının yuva dışında olduğu haline çıkık kalça denir.

Aslında bu üç durumda da kesinlikle bebek henüz iki-üç aylıkken hastalık tespit edilirse çok kısa sürede çok iyi sonuçlar almak mümkündür. Yalnız tespiti gecikirse o halde çok uğraşıldığı halde yarı çıkık kalça kemiği bile tam olarak çıkabilir ve kalıcı hasarlar bırakabilir.

Kalça çıkıklarının sebeplerini şu başlıklar altında incelemek gerekmektedir:

  • Bebeklerde Kalça Çıkığının Sebebi Nedir?
  • Bebeklerde Kalça Çıkığı Nasıl Tespit Edilir?
  • Bebeklerde Kalça Çıkığı Tedavisi Nasıl Yapılır?
  • Kalça Çıkığını Önlemek İçin Neler Yapılır?

Bebeklerde Kalça Çıkıklığı Sebepleri Nelerdir?

Doktorlar, Bebeklerde Kalça çıkığı sebebini tam olarak açıklayamamaktadır. Kalça çıkığı bazı durumlarda anneden de alınan örneklerle beraber açıklanabilmektedir. Mesela, annenin rahminde eğer amniyon sıvısı çok azsa bu sıvı yeterli değilse doğum sırasında oluşabilecek aksiliklerde, ters doğum gibi, kalça çıkığı yaşanabilmesi muhtemeldir. İlk defa hamile kalan annelerin rahmi daha yeteri kadar genişlemediğinden yeteri kadar esnemez ve doğum sırasında bebekte kalça çıkığı meydana gelir. Annenin rahmiyle alakalı bu sorunlarda doğumdan önce gerçekleşen kalça çıkığına ilk doğumlarda çok rastlanmaktadır. İşte tam da bunun için bebek doğduktan sonra bu gibi tetkikler yapılırsa bebek erken tedavi edilir ve kalıcı etkiler bırakılmamış olur. Bu hastalık kalıtsal olarak da gözlemlenebilmektedir. Bu gibi kalıtsal durumlarda Bebeklerde Kalça çıkığı şu şekilde sıralanabilir:

  • Ailede daha önceden kalça çıkığı problemi olan kişiler varsa kalıtsal olarak kalça çıkığı gözlenebilir.
  • İlk doğan bebeğin kız olması da anne rahminden kaynaklı bir kalça çıkığı söz konusu olabilmektedir.
  • İkiz ya da üçüz bebekler dünyaya gelirken yine doğum sırasında kalça çıkığı görülebilmektedir.
  • Bebek tosun bebek olarak dünyaya gelmişse kalça çıkığı olabilir.
  • Doğum sırasında oluşabilecek aksilikler sonucunda kalça çıkığı görülebilir.

Doğumdan önce görülen bu kalça çıkığı nedenlerinin yanı sıra bebek, sağlıklı bir şekilde doğduğu halde yapılan uygulamaların yanlışlığından kaynaklanan nedenlerle kalça çıkığı sıklıkla rastlanabilmektedir. Doğumdan sonra oluşan kalça çıkıklıklarını özetle şu şekilde sıralamak mümkündür:

  • Türkiye’de ve daha çok Anadolu’da çok eski fakat aslında insanların hiç vazgeçemedikleri bir gelenek olan yeni doğan bebekleri kundaklamak doğru olarak bilinse de oldukça yanlı bir uygulama olarak karşımıza çıkmaktadır. Kundaklanan bebeklerin bacaklarının daha düz olması ya da çarpık olmaması düşüncesiyle uygulanan bu yöntem, kalça çıkığının en önemli nedenlerinden biridir.
  • Yeni anneler, bebeklerinin şık görünmesi için kot ya da bebeğin hareketlerini kısıtlayacak derecede dar pantolonlar giydirmektedir. Bu da bebeğin kalça çıkığına neden olabilmektedir.
  • Bebekler bezlenirken ya da kıyafetleri giydirilirken iki bacağından tutarak kaldırmak doğru bir hareket değildir. İki bacaktan tutup kaldırmak bebeğin beline yapacağı yükle birlikte kalça çıkına neden olmaktadır.
  • İskelet sistemi daha oluşmamış sekiz aylıktan küçük bebekleri yürüteç ile yürütmeye çalışmak bebeklerin bacaklarının düzken farklı şekillere girmesine neden olarak yürüyüş bozukluklarına sebep olabilmektedir.

Bebeklerde Kalça Çıkığı Nasıl Tespit Edilir?

Bebeklerde Kalça çıkığının erkenden tespit inin sağlanması için bebek henüz anne karnındayken ya da doğum esnasında bir tetkik yapılır. Doğumdan sonraki 72 saat kalça çıkı tespiti için oldukça önemlidir. Bebek doğduktan 72 saat içinde bebeğin kalçalarının kontrolü sağlanmalıdır. Daha sonra kalça muayenesi bebek bir iki aylıkken mutlaka yapılmalıdır. Bir sonraki aşama ise bebek, on iki ayını doldurana kadar düzenli olarak tetkikleri yapılmalıdır. En klasik olarak kullanılan tetkik yöntemi kalça eklemlerinin elle kontörlüdür. Bu muayene sonucunda herhangi bir problem olup olmadığını kontrol etmek için bebeğin kalça eklemlerinin hafifçe dokunulmasıyla yapılmaktadır. Muayene esnasında bebek herhangi bir acı duymaz ya da rahatsız olmaz. Üç ayı geçirmiş olan bebeklerde ise kalça çıkığını gösteren tanılar, kalça ekleminin yana doğru hareketinde bir kısıtlılık ya da tek kalçanın etkilenmesi durumunda bir bacağın diğerine göre daha uzun olmasıyla görülebilir.

Bebeklerde kalça çıkığı tespiti doktor tarafından ya da bebeğin bakımıyla ilgilenen kişilerce bebeğin izlenmesi sonucunda da kalça çıkığı tespit edilebilir. Bazı Bebeklerde Kalça çıkığı olmasına rağmen herhangi bir bozukluk gözlemlenmeyebilir. Bunun için yeni doğan bebeklerin aylık rutin kontrollerinde mutlaka bir doktora gösterilmelidir. Düzenli doktor kontrolleri erken tespit edilmesi için kesinlikle gereklidir. Ebeveynler aşağıdaki durumları gözlemlediğinde bebeklerde kalça çıkığı olabilmektedir:


Bebeklerde Kalça Çıkığı Belirtileri

  • Bir bacak diğerine göre uzun ya da kısa ise bu durumlarda bebeğin bu duruşunun nedeni kalça çıkığı olabilir.
  • Kalça eklemlerindeki hareketlerinin kısıtlı olması durumları gözlemleniyorsa burada kalça çıkığı olabilmektedir. Bu durumun başka nedenleri de olabilir. Bunun için bir doktordan yardım alınmalıdır.
  • Bacak ve kalçadaki çizgilerin ya da eklem katmanlarındaki anormal bir görünümün gözlemlenmesi durumunda kalça çıkığı olabilir.
  • Bebeğin oturma, emekleme, yürüme gibi faaliyetlerinde farklı ya da anormal durumlar gözlemlendiğinde kalça çıkığı olabilir.
  • Eğer bebek yürümeye başladıysa ve yürürken aksıyorsa geç kalınmış bir kalça çıkıklığı olabilir.
  • Kalça eklemi hareket ederken kemikten tıklama sesi gelmesi kalça çıkığının olabileceğini gösterebilir.
  • Erken tedavi edilmeyen kalça çıkığı, kalça ekleminde kalıcı bozukluğa bağlı olarak farklı durumlar görülmektedir. Bu durumlardan en ciddi olanlarından bazıları;
  • Aksayarak yürüme,
  • Kalçada erken yaşlarda beliren ağrı,
  • Eklemde aşınmaya bağlı erken dönemde osteoartrit gelişim,
  • Eklem hareketlerinde kalıcı kısıtlılıktır.

Bununla beraber Bebeklerde Kalça çıkığı görülen yavrularımız daha yavaş büyürler. Yürümeden önce eğer bebek apalarsa bu faaliyet esnasında bir bacağı diğerine göre sürüklenerek gelebilir. Bu durumlar gözlemlendiğinde mutlaka doktora danışmak gerekmektedir.

Bebeklerde Kalça Çıkığı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Geç kalınmadan tespiti yapılan durumlarda tedavide herhangi bir ameliyat işlemi kullanılmadan gerçekleşebilmektedir. İlk 6 ay içerisinde tespit edilen kalça çıkığı atel ve basit bazı yöntemlerle kalça çıkığının tedavisi mümkündür. 6 aydan daha büyük bebeklerde ise  cerrahi işlemler gerekmektedir. Cerrahi işlemler esnasında kalçadaki çıkık femur başının yerine yerleştirilmesiyle mümkündür. Bu uygulamanın arsından alçı uygulaması yapılır ki bu işlem biraz süreç dâhilinde gerçekleşebilmektedir. Bu uygulamanın sonrasında hasta düzenli olarak sürekli takip edilir ve olabilecek aksiliklere karşı müdahale edilmelidir. Tedavinin geç kalınmadığı yanı ilk 6 ayda tespit edilerek yapıldığı durumlar bebek tamamen iyileşebilir. Yürümesinde ya da görünümünde herhangi bir aksaklık yaşanmamaktadır. Erken teşhis bunun için çok önemli ve gerekli bir durumdur.

İlk 6 ayda gelişimsel olarak yapılan gözlemlemelerde Bebeklerde Kalça çıkığı tespiti olan bebeklere genellikle özel bir kumaş ateli uygulanır. Bu kumaş atel sayesinde bebeği alçı kadar rahatsız edici bir durum olmayacaktır. Atel, bebeğin kalçalarındaki eklemlerin ikisinin de kıpırdanmamasını ve aynı konumda kalmasını sağlamaktadır. Böylece bebek bu atel sayesinde bebeğin bacak eklemleri normal şekilde gelişmektedir. Atelin iki, üç hafta boyunca sürekli olarak kalması ve bir uzman tarafından çıkarılması gerekir. Muayenelere gidildiğinde atelin gerekli duruşları doktor tarafından yapılır. Bu işten anlamayan kişiler tarafından kesinlikle dokunulmamalıdır. Doktor, ayrıca atel takılmış olan bir bebeğin bakımı ve duruşu hakkında da bilgiler vermektedir.

Bebeklerde Kalça çıkığı tespitinde bahsedilen süreler geçildiyse ya da  atel uygulaması bebeği tedavi etmediyse, durumlara az rastlanır, bir operasyonla eklemin uygun bir yere konuşlandırılması işlemi gerçekleştirilir. Bu işlemin adı redüksiyondur. Ayrıca femur topunun tekrar kalça eklemine yerleştirilmesi lazımdır. Redüksiyon işleminin ardından alçı uygulaması yapılır. Alçının işlemden sonra en az bir buçuk- iki ay kadar kalması gerekir. Daha sonra eklemlerin düzeldiğini teyit etmek için kalçanın yine anestezi ile kontrol edilmesi şarttır. Bu incelemeden sonra, kalçanın tümüyle düzeldiği görülmüşse bunu sağlamak için mutlaka en az bir buçuk- iki ay daha eklemin alçıda kalması gerekmektedir.

Kalça Çıkığını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Eğer kalıtsal bir durumsa ya da doğumdan önce meydana gelmiş bir kalça çıkığı ise bu çıkığı önlemek mümkün değildir. Ancak bebeklere düzenli olarak götürülen doktor muayenelerinde kalça çıkığı için de tetkikler yaptırılırsa tespitin erken konulması mümkün olmaktadır. Bu sayede hastalığın erken bir zaman aralığında tespit edilmesi sayesinde tedavisi çok daha kolay ve acısız bir şekilde ve düşük maliyetlerle yapılmaktadır. Bunun yanı sıra bebeğin bacakları düz bir şekilde sıkıca sarılmış ve birbirine bastırılmış yani kundaklanmış şekilde uzun süre kalırsa bu durumun kalça gelişimini durdurarak kalça çıkığına neden olduğunu söylemem mümkündür. Bu nedenle geleneksel bir yöntem olan kundak yönteminden kesinlikle uzak durmak gerekmektedir. Bebeğin hareketlerini kısıtlayacak kıyafetler giydirilmemesi de kalça çıkığını önleyecektir.

ONEMLİ!!Burada yazılan tüm bilgiler siz değerli okurlarımızı bilgilendirmek amaçlı olup herhangi bir tedavi yöntemi veya tıbbi öneri olamaz. Çocuklarımızın sağlığı için onları güvenli ellere teslim edin. Yani uzman çocuk doktorlarımıza…Konu hakkında en uzman olan kişiler hiç şüphesiz çocuk doktorlarıdır. Bu kalça çıkıklığı hakkında aklınıza takılan tüm sorularınızı bebeğinizin muayenesi sırasında onlara sorabilir en net bilgileri onlardan alabilirsiniz.

Kaan Yiğit

Bir Kız babası iyi bir eş devamlı kendini geliştiren bir baba

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir